Page 23 - LYS TARİH TERSYÜZ
P. 23
TEST 1 Bilgi Felsefesi
TT 4
1. Sokrates karşısındaki kişiyi inandığı şeye neden inan- 4. Bir düşüncenin doğruluğu, onun tasvir ettiği, ger-
dığını düşünmeye zorluyordu. Önemli olanın kalıplaş- çekle uyuşmasından meydana gelir. Yani bir bilgi,
mış bilgiler edinmek olmadığını, tam tersine soru sor- ele aldığı gerçeği olduğu gibi yansıtıyorsa, doğru
mak, araştırmak, düşünmek olduğunu savunuyordu. yansıtmıyorsa yanlıştır. Örneğin “Osman Gazi 1299
yılında, Söğüt - Domaniç civarında Osmanlı İmpa-
Kant’a göre de, felsefe eğitiminin amacı felsefeyi de-
ğil, felsefe yapmayı öğretmek düşünceleri değil, dü- ratorluğunu kurmuştur.” Buna göre, Osmanlı İmpa-
şünmeyi öğretmektir. ratorluğu ile ilgili belgeler elimizde bulundukça, bu
bilgiler günümüzde olduğu gibi gelecekte de doğru
Burada filozoflar felsefenin hangi özelliğini belirt- kalacaktır.
mektedirler?
Parçaya göre, “doğruluk” nedir?
A) Bilgi, tez-antitez-sentez süreciyle oluşur.
A) Mantık kullanılarak temellendirilmiş önermelerdir.
B) Bilgiye ancak olgulardan hareket ederek ulaşmak- B) Bilimsel yöntemlerle kanıtlanmış açıklamalardır.
tır.
C) Ahlaki değerlendirmeler ile yapılan açıklamalardır.
C) Felsefe yapmak, düşünmesini öğrenmek ve uygu-
lamaktır. D) Bilginin dile getirdiği gerçekliği olduğu gibi yansıt-
ması
D) Felsefe yapmak için şüphe etmek, sorgulamak ge-
rekir. E) Duyu verileriyle ispatlamış önermelerdir.
E) Doğru bilgiye ulaşmak doğru değildir.
5. “Bilim, olgularla dayanmalıdır. İnsan kafasının soyut-
lamalardan doğmuş olan metafizik, deney ve bilgi
2. “Filozofların aynı konuda birbirlerinden farklı hatta alanımızın dışındadır. Nesnelerin kendileri bilinemez.
birbirine zıt görüşler ileri sürmeleri gayet doğaldır. Bilim, bu gerçek dışıyla, bu bilinmezliğin arasındaki
Önemli olan, filozofun herhangi bir görüşünün kendi alanda, sadece duyumlarımızla algıladığımız deney
içinde çelişki taşımamasıdır.” diyen bir kişi için fel- ve gözlemlerin konusu olan olgularla uğraşabilir.”
sefi bilginin;
I. Öznel A. Comte’un bu görüşünden aşağıdaki genelle-
melerden hangisine ulaşılabilir?
II. Olgusal
A) Doğru bilgiye ulaşmak olanaksızdır.
III. Akıl ve mantık ilkelerine uygun
B) Bilgiye ulaşmak için yöntem önemlidir.
IV. Düzenli ve sistemli
C) Doğru bilgiye sezgilerimizle ulaşabiliriz.
V. Evrensel
gibi niteliklerinden hangisinin önemini vurgula- D) Bilgi doğuştan gelir.
maktadır? E) Sadece olguların bilgisine ulaşabilir.
A) I ve V B) I ve III C) I ve IV
6. Rasyonalist olarak tanınan filozoflar tek bir görüş et-
D) II ve IV E) II ve V rafında birleşmiş değillerdir. Bilgi edinme yolu olarak
aklı kaynak gösterirken her biri bu tezi kendilerine
3. Sokrates, genel geçer ve doğru bilginin var olduğunu, özgü varlık ve ahlak görüşleriyle tamamlamışlardır.
bilginin kaynağının doğuştan geldiğini savunurken; J. Rasyonalizmin iki tezi vardır. Birincisi aklın bilgi im-
Locke, insan zihninin boş bir levhaya (Tabula - Rasa) kanına doğuştan sahip olduğu, ikincisi de; tüm evre-
benzetir. Locke’a göre duyular ve deneyler bu levhayı nin düşünce ve bilinç ürünü olduğudur.
zamanla doldurur; yani bilgilerin kaynağını duyum ve Açıklamalara göre, aşağıdaki görüşlerden han-
deneydir, doğuştan bilgi yoktur. gisi rasyonalist akımın ikinci tezini dile getirir?
Parçada, felsefi bilginin hangi özelliği örneklendi- A) Bilgi akılda doğuştan vardır.
rilmiştir? B) Öğrenme, akılda var olanları hatırlamaktır.
A) Felsefi bilgi özneldir. C) Akıl, düşünülen nesnedeki düşünülebilir yapıya
B) Felsefe bilgide sorular önemlidir. karşılık gelir.
C) Felsefi bilgi akıl ve mantık ilkelerine dayanır. D) Kesin ve doğru bilgiye duyumun verileriyle ula-
D) Felsefi bilgi sorgulayıcıdır. şamayız.
E) Felsefi bilgi sistemli ve düzenlidir. E) Akılla ulaşılan bilgilere güvenebiliriz.
19

