Page 21 - LYS TARİH TERSYÜZ

TEST 1 Bilgi Felsefesi
TT 3

1. J. Dewey’e göre, insanın hayatında başarılı olma- 4. Kant’a göre bütün bilgi deneyle baş;lar, fakat de-
sını sağlayan, başarılı olmasını mümkün kılan dü- neyden doğmaz. Deney bilginin “hammadde” sini
şünce ve bilgiler doğrudur. Bunun için o, insanın sağlar. Ancak böyle olması, bilginin deneyden çıktığı
karşılaştığı problemleri çözme gücüne sahip bilgi- anlamına gelmez. Çünkü deneyle elde edilen ham-
leri başarılı birer alet olarak görür. Ayrıca bilgiyi de, maddenin bir biçime sokulması gerekir. Bu biçim-
insanın çevresine uyumunu kolaylaştırıyorsa ve onu lendirme işi zihinde bulunan bir takım zihin kalıpları
mutlu kılıyorsa doğru kabul eder. sayesinde olur. Bu kalıplar ise deneyden gelmez,
apriori (önsel) dir.
Aşağıdaki yargılardan hangisi bu görüşleri des-
tekler niteliktedir? Kant, aşağıdakilerden hangisini vurgulamıştır?
A) Doğru bilgiye ulaşmak imkansızdır. A) Bilgi sağlamada deney ve aklın etken olduğunu
B) Hiçbir konuda kesin yargıda bulunulmamalıdır. B) Bilgiye ulaşmanın olanaksız olduğunu
C) Bilgiye ancak akılla ulaşılır. C) Olgulara dayanan bilginin doğru bilgi olduğunu
D) Faydalı olan bilgi doğrudur. D) Bilginin kaynağının sadece akıl olduğunu
E) Elimizdeki bilgilere şüpheyle bakmamız gerekli- E) Bilginin kaynağının deney olduğunu
dir.

5. Dünyada mantıklı düşünen hiçbir kimsenin şüphe
duymayacağı kadar kesin doğrulukta bilgi var mıdır?
İlk bakışta pek de zor görünmeyen bu soru, ger-
çekte sorulabilecek en zor sorudur. Kaçamaksız ve
2. Hume’a göre, “İnsan ilk duyu izlenimlerinden önce inanılır bir yanıtın yoluna çıkan engelleri saptadığımız
düşünemediği gibi, rüyasız uykularında da düşüne- anda felsefe çalışmalarına iyice girmiş oluruz. Çünkü
mez”
felsefe böyle uç soruları yanıtlama girişiminden baş-
Hume’un anlatmak istediği aşağıdakilerden ka bir şey değildir.
hangisidir?
Bu felsefeyi diğer zihinsel etkinliklerden ayıran
A) Doğru bilgiye kuşkuyla ulaşılır. temel fark hangisidir?
B) Doğru bilgi olgulardan hareketle elde edilir. A) İnsanın evreni ve doğayı anlama güdüsünü do-
C) Doğru bilgi sezgiyle ulaşılır. yurmak
D) Doğru bilgi görünenlerin arkasında özlerdedir. B) Kesin sonuçlara ulaşmaya çalışmak
E) Tüm doğru bilgiler deneyden gelir. C) Gelişi güzel ve dogmatik bir biçimde değil, eleşti-
rel bir bakış açısı ile edinilmiş bilgilere yeni soru-
larla yönelmek
D) Gündelik yaşamı kolaylaştıracak bilgiler vermek
E) Yaratıcı hayal gücüne dayanmak
3. Rönesans’tan beri teknik, insanın doğaya egemen
olma gücü olarak anlaşılır. Bu nedenle teknik büyük
endüstriye dönüşmüştür. Tekniğin ve endüstrinin 6. Sokrates, felsefe tarihinin en önemli dönüm noktası-
bu anlamda belli bir amacı vardır. İnsan yaşamın- dır. Onun dönemine kadar “varlık” felsefenin tek ko-
da rahatlık ve kolaylık sağlamak. Bilimsel bilgi ise, nusu iken, onunla birlikte felsefeye “bilgi” ve “değer”
böyle bir amacı gütmez; o sadece bilgi elde etmek konuları da girmiştir. Bu sebeple Çiçero, Sokrates
için araştırma yapar. için, “felsefeyi gökten yere indiren adam” demiştir.
Parçada, teknik bilginin hangi özelliği vurgu- Bu açıklamalara göre, Sokrates’in felsefe tarihi
lanmaktadır? için önemi nedir?
A) Bilimsel bilgiden doğduğu A) İnsanla ilgili problemlerle yönelmesi
B) Gündelik bilgiye dayandığı B) Felsefe ve bilimin konularını birbirinden ayırması
C) Doğaya egemen olmamızı sağlayan tek bilgi ol- C) Metafizik konulara ağırlık vermesi
duğu D) Bilimin önünü açarak ilerlemesini sağlaması
D) Endüstrinin temelini oluşturduğu E) “Varlık” konusunu felsefeden ayırıp, çıkarması
E) Pratik fayda sağlayan bilgi oluşu

17