Page 17 - LYS TARİH TERSYÜZ

TEST 1 Bilgi Felsefesi
TT 1

1. Faydacılık (Pragmatizm), düşüncenin doğruluğu- 4. “Dünya’ya gelişimizden başlayarak, duyularımız
nun, amacıyla belirlenebileceğini en açık bir bi- bize sürekli bir biçimde duyularla algılanmayan bir
çimde ortaya koyan felsefi görüşlerden biridir. Bilgi şeyleri anımsatmaktadır. Yani algılama her zaman,
kaynağı olarak deneyciliği benimsemişlerse de, kendisiyle birlikte ideal bir şeyin değerlendirmesi-
onları klasik deneycilerden ayıran, doğruluğun öl- ni de getirmektedir. Örneğin; bir çubuğun başka
çüsünü de bilginin kaynağında görmemeleridir. Bu bir çubuğa eşit olduğunu görüyoruz ama eşitliğin
yaklaşıma göre, bir düşünceyi doğru kılan o düşün- kendisini göremiyoruz. Demek ki bu standartların
cenin bilimsel, mantıksal ya da kimyasal olup olma- kendilerini tanıyışımız, duyumlarımızın başlamasın-
ması değil, işe yarar olmasıdır. dan yani doğumdan önceki bir tarihte gerçekleşmiş
olmalıdır.”
Parçaya göre, pragmatisler hangi yönüyle em-
pristler (deneyci) den ayrılır? Sokrates’in görüşlerinden hareketle, aşağıdaki
A) Doğru bilgiye ulaşabileceğini solunmalarıyla yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Bilginin doğruluğunu sonuca dalyandırmalarıyla A) Bilginin kaynağı kişisel deneylerdir.
C) Doğru bilgiyi deneyim ve tecrübeye dayandır- B) Hakikatler insanın aklında doğuştan hazır bulu-
malarıyla nurlar.
D) Doğru bilgiyi kaynağında aramalarıyla C) Doğru bilgiye insanda bulunan özel bir yetiyle
ulaşılır.
E) Doğru bilginin bilimsel yöntemlerle ispatlanabil-
mesine D) Doğru bilgi olguların bilgisidir.
E) Doğru bilgi nesnelerin özündedir.

2. Akılda hazır bilgilerin bulunduğunu savunmak, bü-
tün insanlarda değişmez nitelikte ortak bir zihinsel
yapının bulunduğunu ileri sürmektir. Böyle olsaydı,
bütün dünyadaki insanların benzer görüş ve yaşa-
yış biçimlerine sahip olmaları gerekirdi.
Bu parçadaki görüşler;
I. Aklımız doğuştan her türlü bilgiye sahiptir.
II. Doğru bilgiye nesnelerin özüyle ulaşabilir.
III. Zihnimiz bilgilerin saklandığı depo gibidir.
IV. Dil çözümlemeleriyle daha doğru düşünürüz, 5. Descartes’e göre, insanın özünde düşünceler var-
yargılarından hangisine karşı çıkar? dır ve akıl tek gerçeklik ölçütüdür. Doğuştan ge-
len düşünceler açık seçiktirler. Duyular tarafından
A) I ve II B) III ve IV V) I ve III gölgelenmiştir. Bizim yapmamız gereken aklımız
aracılığıyla öz yapımızı kavramak ve buna uygun
D) II ve IV E) II ve III
yaşamaktır. Bunun için, insan öncelikle bildiği her
şeyden kuşku duymayı öğrenmelidir. Çünkü kuşku
duymak, yani bir şeyin doğru olup olmadığını sor-
3. “Hayatın amacı yönünde ileri sürülebilecek her fikir, gulamak, düşünmektir. Düşünmekse var olmaktır.
karşıtı ile çürütülebilir bu yüzden ikisine de bilgi de-
nilemez. En iyisi yargıda bulunmaktan kaçınmaktır. Parçadan, aşağıdaki düşüncelerden hangisine
Bu şekilde ölüm ve sonraki hayat konusunda ileri ulaşılamaz?
sürülen fikirler de kişiyi rahatsız etmeyecektir.” A) Düşünmek gerçekliğe ulaşmanın tek ölçütüdür.
Parçadaki görüşler, aşağıdakilerden hangisiyle B) Şüphe, açık ve seçik bilgiye ulaşmada çok
ilişkilendirilebilir? önemli bir araçtır.
A) J. Locke’un deneyciliğiyle C) Bilgi doğuştan her insanda mevcuttur.
B) A. Comte’un olguculuğuyla D) Hiçbir konuda kesin yargıda bulunmamalıdır, her
şeyden şüphe edilmelidir.
C) W. James’in faydacılığıyla
E) Düşünmek var olmaktır.
D) Sokrates’in akılcılığıyla
E) Pryyhon’un kuşkuculuğuyla

13