Page 14 - LYS TARİH TERSYÜZ

5. Bölüm: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

TEST 1 Gelecekten Söz Eden Anlatım - Fantastik Anlatım
K T 5

1. Aşağıdaki cümlelerde açıklanan durumlardan 3. Aşağıdakilerden hangisi fantastik bir anlatımın
hangisi ayraç içindeki kavramla ilişkili değildir? özelliklerinden biri değildir?

A) Öğretici ve açıklayıcı anlatımda dil açık ve an- A) Mekân bir atlasta gösterebileceğimiz bir yer de-
laşılırdır, sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılır. ğildir, hayalîdir.
(Dilin heyecana bağlı işlevi)
B) Kahramanlarda günlük hayatta rastlanmayacak
B) Okuyucunun zihninde oluşan niçin, nasıl, ne, kim özellikler görülür.
gibi sorulara cevap verilerek sorun ve sorunun C) Abartma ön plandadır.
çözüm yolu ortaya konur (Açıklayıcı anlatım)
D) Olaylar düş ürünüdür.
C) Türkiye’nin coğrafi bölgelerini; bu bölgelerin ik-
limini, yeryüzü şekillerini, geçim kaynaklarını, E) Dil göndergesel işlevde kullanılır.
madenlerini anlatan bir yazıda amaç okuru bilgi-
lendirmektir (öğretici anlatım)
D) Türkiye’nin NATO’dan çıkması gerektiğini ör-
neklerle, karşılaştırmalarla, sayısal verilerle orta- 4. I. Kırmızı et ptotein bakımından çok zengin bir
ya koyan bir yazarın amacı okurun düşüncelerini besindir Sebze ve bakliyatla da birlikte pek çok
değiştirmek ve onu ikna etmektir.(Kanıtlayıcı an- yemekte kullanılabilir. Izgarası, haşlaması, kı-
latım) zartması değişik damak zevklerine uygundur.

E) Teknolojinin çevreyi kirlettiğini ve önümüzdeki Kırmızı et yeni hücreler oluşturmada, enerji ver-
on yılda büyük bir çevre felaketi yaşanacağını, mede çok etkilidir. Kırmızı etin sindirimi kolaydır,
bitki örtüsünün ve hayvan türlerinin yok olacağı- yendikten 4 ila 5 saat sonra bağırsaklara inebilir
nı belirten bir yazarın amacı okurları uyarmaktır. II. Nazlı Prenses haşhaşın içine girmek, “hış hış”
(Gelecekten söz eden anlatım) “haş haş” seslerini çıkarmak, evrene bu mü-
kemmel melodiyi yaymak için Tanrı’ya dualar
etti. Duası kabul oldu ve Nazlı Prenses bu mü-
kemmel müzik aletinin içindeki billur sesli şar-
kıcı oluverdi. Ben diyeyim yüz yıl siz deyin bin
2. “Güzel günler göreceğiz çocuklar/ ışıklı güzel gün- yıl insanların ruhunu okşadı, onları mutlu etti. Bir
ler...” diyordu büyük şair. Bu inancımızı hiç yitirme- gün Okay Temiz ismindeki bir müzisyen haşhaşı
dik, yitirmeyelim de... Bir gün gelecek insanlar öz- keşfetti, orkestrasını zenginleştirdi. Nazlı Pren-
gürce düşüncelerini ortaya koyabilecek. İnsanların ses orkestranın solistine âşık oldu ve onun için
parayla para kazanma dönemi bitecek. Çalışma- yanık sesler çıkarmaya haşladı.
yan, üretmeyen insanların torpilli olduğu için maaş
almanın dönemi kapanacak. İnsanlar emeklerinin Bu iki metin için aşağıdakilerden hangisi söyle-
tam karşılığını alacak. Sanatı, işsiz güçsüz insan- nebilir?
ların uğraşı olarak gören zihniyet ortadan kalkacak.
Kısacası bizi güzel bir yarın bekliyor. A) I. metin öğretici. II. metin düşsel(fantastik) anla-
tımla yazılmıştır.
Bu parçanın anlatım türü aşağıdakilerden han-
gisidir? B) I. metinde bilgi vermek, II metinde düşünceleri
değiştirmek amaçlanmıştır.
A) Emredici anlatım
C) Her iki metinde de sözcükler yan ve mecaz an-
B) Gelecekten söz eden anlatım
lamlarıyla kullanılmıştır.
C) Düşsel anlatım
D) I. metinde örneklere. II. metinde tanık gösterme-
D) Betimleyici anlatım ye başvurulmuştur.
E) Açıklayıcı anlatım E) Her iki metin de bilimsel bir yazıdan alınmıştır.

113