Page 13 - LYS TARİH TERSYÜZ
P. 13

5. Bölüm: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

           5.   I.  Dil göndergesel işleviyle kullanılır   8.   Akşam vakti sardı yine hüzünler
               II.  İmge ve çağrışımlara yer verilir.          Kalbim yangın yeri
              III.  Milleti derinden etkileyen olaylar olağanüstü bi-     Gel kurtar beni senden
                 çimde “‘biz”li anlatımla verilir              Yukarıdaki dizeler için hangisi söylenemez?
                                                               A)  Lirik anlatım vardır.
              IV.  Yoğun, özlü, eksiltili bir anlatım vardır
                                                               B)  Alışılmamış bağdaştırmalar kullanılmıştır.
               V.  Duyguları harekete geçirme amacı vardır.
                                                               C)  Benmerkezli bir anlatım vardır.
               Hangileri lirik anlatımın özelliği olabilir?    D)  Dil sanatsal işlevindedir.
               A) I, II ve III   B) II, IV ve V   C) I ve III  E)  Anlatıcı gerçekçi bir tutum sergilemiştir.
               D) IV ve V    E) II ve V
                                                           9.   Hazır ol vaktinde şafaklar
           6.   Şiirin, dil ve imge aracılığıyla gerçekleri yoğunlaş-     Hazır, yürümeye topraklar
               tıran, en özlü ve en az söze indirgeyen bir anlatımı      Tepe tepe kımıldanıyor…
               vardır.                                         Endişeli, uzakların benzi uçuk
               Aşağıdakilerden hangisinde bu açıklamayı ör-     Düşman, düşman ama çocuk kadar küçük
               neklendiren dizeler yoktur?                     Yirmi atlı ağustos saat beş buçuk,
                                                               Dram, Dumlupınar’da başlıyor, kanlı
               A)  Kirpiklerin fünyesi çekilmiş bir bomba
                                                               Alkanlı hey.
                  Her gülüşünde yüreğimde binlerce parça       (Mustafa Necati Karaer)
               B)  Bir serçe gibi konuyorsun gözlerime         Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden han-
                                                               gisi söylenemez?
                  Bir kartal gibi havalanıyorsun gözlerimden   A)  Söz sanatlarına yer verilmiştir.
               C)  Sensiz geçen bir saniye bir cehennem yüzyılı  B)  Söz tekrarlarına ve aliterasyonlara başvurularak
                                                                  ahenk sağlanmıştır
                  Saçının tek bir teli saklar binlerce yılı
                                                               C)  Öğretici bir metinden alınmıştır
               D)  Aşk, fotokopisi çekilemeyen tek kitap       D)  Epik (destansı) anlatımın özellikleri ağır basmak-
                                                                  tadır.
                  Bütün harfler kilitli âşığın hâli bitap
                                                               E)  Kahramanlık duygularını coşkulu bir üslupla yan-
               E)  Uzun kış gecelerinde masal anlatırdı ninem     sıtmıştır.
                  Köyün bütün çocuktan onu dinlerdik her dem
                                                           10.  Saçıyor zırha bürünmüş de o namerd eller.
                                                               Yıldırım yaylımı tufanlar, alevden seller.
           7.   Aşağıdakilerin hangisi coşku ve heyecanın dile
               getirildiği lirik bir şiirden alınmamıştır?     Veriyor yangını, durmuş da açık sinelere,
                                                               Sürü halinde gezerken sayısız teyyare
               A)  Var mı güzellerde böyle selvi dal           Top tüfekten daha sık, gülle yağan mermiler….

                  Gözleri sürmeli kaşları hilal                Kahraman orduyu seyret ki bu tehdide güler!
                                                               Ne çelik tabyalar ister ne siner hasmından
               B)  Ruhumu eritip de kalıpta dondurmuşlar
                                                               Alınır kal’â mı göğsündeki kat kat iman?
                  Onu İstanbul diye toprağa kondurmuşlar       Bu parça için aşağıdakilerden hangisi söylene-

               C)  Aşkım bu solgun ülkede hasretle inliyor     mez?
                                                               A)  Mecazlı söyleyişe yer verilmiştir
                  Rüyama girdiğin gece gönlüm serinliyor
                                                               B)  Kahramanlık  duygusunun  yoğunluğu  abartma-
               C)  Muhabbet küpünün olsam şarabı                  larla güçlendirilmiştir
                                                               C)  Ahenk öğelerine yer verilmemiştir.
                  Yâr beni doldurup içer mi bilmem
                                                               D)  Destansı (epik) anlatımın özellikleri vardır.
               E)  Aldanma dünya malına iç Hakk’ın şarabını
                                                               E)  Coşku ve heyecanı dile getiren sanatsal bir me-
                  Bırak yalanı dolanı koş şeriat yolunda          tinden alınmıştır.



            112                  1. D       2. D       3. E       4. E       5. B       6. E       7. E       8. E       9. C      10. C
   8   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18