Page 9 - LYS TARİH TERSYÜZ

5. Bölüm: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

5. Araştırmalar kafeinin pek çok olumlu etkisinin ol- 7. Gazavatname din düşmanlarıyla yapılan savaşları
duğunu söylüyor. Her şeyden önce psikolojik bir konu alan kitapların genel adıdır. Tarihin belli bir ke-
canlandırıcı. Uyku hâli yaratan bir beyin kimyasalını sitine ait savaşları bütün detaylarıyla anlattıkları için
bloke ediyor, düşünsel performansı artırıyor. Üste- önem taşırlar. Şiir olsun düzyazı olsun hamasi bir
lik bunu 50 mg’dan az dozlarda dahi gösteriyor. anlatım ile ele alınan konu, genellikle yazarın anıla-
rına ve izlenimlerine dayanır. Bu bakımdan birçok
Yukarıdaki metnin anlatım türü hangisidir?
gazavatname güvenilir kaynaklar arasında sayılır.
A) Öğretici anlatım
Bu parçanın yazılış amacı, aşağıdakilerden
B) Açıklayıcı anlatım hangisidir?
C) Öyküleyici anlatım A) Okuru bilgilendirmek

D) Betimleyici anlatım B) Bir düşünceyi ispatlamak
E) Lirik anlatım C) Okuru olay içinde yaşatmak

D) Okura izlenim kazandırmak
E) Bir düşüncenin yanlış yönlerini göstermek

8. "Epik" sözcüğü Yunanca "epope" sözcüğünden
gelir. Tarih öncesi dönemlere ait tanrı, tanrıça,
yarı tanrı ya da diğer kahramanların yaşadığı ola-
ğanüstü olayları konu alan şiirlere epope (destan)
denmiştir. Bu metinlerde kullanılan anlatıma epik
6. Son dönemde sıkça karşılaşılan tanınmayan kişi- (destansı) anlatım denir. Destansı anlatımda abartılı
lerden gelen mailler büyük bir tehdidin ilk adımı. betimlemelere yer verilir. Oğuz Kağan'ın ağzı ateş
Güvenli olmayan bu maillerin içindeki ekin açılması gibi kızıldır. Anlatılan olaylarda da bu abartmalar
fidyeci yazılımın aktif hâle gelmesine neden oluyor. karşımıza çıkar. Oğuz Kağan kırk günlükken yürü-
Bilgisayar açıldığında tüm dosyaların şifrelendiğini meye başlar. Destanlar törenlerde söylendiğinden
söyleyen bir mesajla karşı karşıya kalınıyor. Son öğretmekten ziyade halkı coşturmak amaçlanır.
birkaç ay içinde IBM acil durum müdahale hizmet- Yani dil sanatsal işlevinde kullanılır. Türk destanları
leri fidyeci yazılım alanında bir artış olduğunu iletti. yazıya geçirilmemiş; Yunan, Fin, İran destanları ise

Yukarıdaki metnin anlatımı için hangileri söyle- yazıya geçirilmiştir.
nemez? Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden han-
I. Amaç öğretmek değil yeni bilgi verme ya da bilgi gisi söylenemez?
sağlamaktır.
A) Dil alıcıyı harekete geçirme işleviyle kullanılmış-
II. Açıklayıcı anlatım kullanılmıştır. tır,
III. Okuru bir sorun hakkında aydınlatmayı öncelik B) Öğretici bir metinden alınmıştır.
edinmiştir.
IV. Dil sanatsal işlevdedir. C) Verilen bilgiyi somutlaştırmak için örneklere yer
verilmiştir.
D) Bilgiyi ayrıntılandırmak için karşılaştırma yapıl-
A) I ve II B) I ve III C) Yalnız IV
mıştır.
D) II ve III E) III ve IV
E) Nesnel yargılar kullanılmış, tanımlar yapılmıştır.

108 1. A 2. D 3. A 4. A 5. B 6. C 7. C 8. A