Page 17 - LYS TARİH TERSYÜZ
P. 17

5. Bölüm: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

           5.   Kahluka ve konyak ile çikolata şurubunu karıştırın.   8.   Sahnenin tam ortası gösteri yapan kişi için bulun-
               Lezzetlendirmek  için  tarçın  ekleyin.  İki  sıcak  bar-  maz yerdir. Ancak fotoğraf karenizin tam ortası için
               dağa bölüştürün ve üzerini kahve ile tamamlayarak   aynı şeyi söylemek doğru değildir. Çektiğiniz nes-
               karıştırın. Çırpılmış kremayı pudra şekeri ile dikkat-  neyi  fotoğraf  karesinin  tam  ortasından  hafif  yana
               lice karıştırın. Kaşıkla kahvenin üzerine koyun. Çi-  kaydırarak  fotoğrafınıza  hayat  verin.  Vizörünüzde
               kolata parçacıkları ile süsleyin.               karelerden  oluşan  bir  oyun  tahtası  olduğunu  farz
                                                               edin. Fotoğrafını çektiğiniz nesneyi tahtadaki kare-
               Yukarıdaki parçanın anlatım türü aşağıdakiler-
               den hangisidir?                                 lerden birine yerleştirin ve deklanşöre öyle basın.
                                                               Yukarıdaki  metnin  anlatımı  için  aşağıdakiler-
               A)  Epik anlatım
                                                               den hangisi söylenemez?
               B)  Öyküleyici anlatım
                                                                I.  Dil alıcıyı harekete geçirme işlevindedir.
               C)  Emredici anlatım
               D)  Tartışmacı anlatım                          II.  Kurmaca bir metinden alınmıştır.
               E)  Söyleşmeye bağlı anlatım                    III.  Emredici anlatım kullanılmıştır.
                                                               IV.  Karşılaştırma ve örneklemeye başvurulmuştur.


           6.   Geçen gün akşam vakti dolmuşta gidiyorum, arka-
                                                               A) I ve II     B) Yalnız II   C) II ve III
               dan teyzenin biri bağırdı.
                                                               D) II ve IV    E) I ve IV
               - Evladım şu sarı kamyonetin yanında indiriver.
               Dolmuş şoförü dumur olmuş bir vaziyette:

               - İyi de teyze o kamyonet hareket hâlinde.  9.   İçinden çıkılmaz bir hâldeydi Evini ve arabasını ku-
               Yukarıdaki  metnin  anlatım  türü  aşağıdakiler-  marda  kaybettiğini,  maaşının  haczedildiğini  hâlâ
               den hangisidir?                                 ailesinden  gizliyordu  Söylese  bir  dert,  söylemese
                                                               başka dert. Söylese belki babası ona yardım eder-
               A)  Kanıtlayıcı anlatım                         di. Fakat ettiği yeminleri bozduğunu duyunca ba-
               B)  Mizahi anlatım                              bası ona ne derdi? Bir yandan bu mahcupluk bir

               C)  Emredici anlatım                            yandan  alacaklıların  sıkıştırmaları.  Tam  bu  sırada
                                                               babası içeri girdi, onu bu hâlde görünce sordu
               D)  Tartışmacı anlatım
               E)  Destansı anlatım                            Ne bu surat?
                                                               - Hiç!...

                                                               - Böyle geçiştiremezsin beni!
           7.   Fotoğraf  makinenizi  her  zaman  yanınızda  bulun-
               durun.  Çünkü  bazı  anlar  vardır  ki  on  senede  bir      - Vallahi, bi şey yok!
               karşılaşabilirsiniz. Fotoğraf çekiminde de öncelikle      - Bak oğlum derdini söylemeyen derman bulamaz.
               aynı konuyu farklı objektiflerle sonra aynı objektifle   Söyle rahatla.
               farklı mesafelerden görüntüleyerek başlayın. Birinin
               fotoğrafını çekerken de makineyi kişinin göz sevi-     - Şey!...
               yesinde tutunuz.                                - Kumar oynadın yine, değil mi?
               Yukarıdaki  metnin  anlatım  türü  aşağıdakiler-     Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden han-
               den hangisidir?                                 gisi söylenemez?

               A)  Emredici anlatım                            A)  Söyleşmeye bağlı anlatımdan yararlanılmıştır.
               B)  Tartışmacı anlatım                          B)  Öyküleyici anlatıma yer verilmiştir.
               C)  Kanıtlayıcı anlatım                         C)  Ruhsal portre çizilmiştir.
               D)  Epik anlatım                                D)  Eksiltili cümleler kurulmuştur.
               E)  Lirik anlatım                               E)  Kahraman anlatıcı bakış açısıyla yazılmıştır.


            116                     1. A       2. D       3. D       4. E       5. C       6. B       7. A       8. B       9. E
   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22