Page 11 - LYS TARİH TERSYÜZ

5. Bölüm: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

6. Aşağıdakilerden hangisi açıklayıcı öykülemeye 8. Kasım sonlarında güzel bir sabahtı. Toprak iki par-
örnek gösterilebilir? mak kalınlığında erimeye yüz tutmuş beyaz bir ör-
tüyle kaplıydı. Ardımızda hem ayak izlerimizi hem
A) 1726’da Fransa İmparatoru Napolyon Rusya’ya de kara bastığımız anda çıkan sesleri bırakarak gi-
büyük bir orduyla sefere çıkar, iki ayda Rus- diyorduk. Birden çalıların, ağaçların ardından çıkan
ya’nın iç bölgelerine kadar ülkeyi istila eder Fet- kurt sürüsüyle karşılaştık. Ne yapacağımızı şaşır-
hettiği topraklarda insanlara kötü davranmaz. mıştık. İleride bir köy seçilebiliyordu ama kurtulmak
Kışın ortasında Moskova’yı alır. Bu hızlı fethin mümkün değildi.
arkasında Rus generallerin planları vardır: Kış- Yukarıdaki paragrafta kullanılan anlatım biçim-
lık giysileri olmayan Fransız ordusunu soğuğa leri hangisinde verilmiştir?
mağlup ettirmek. A) Öyküleme – betimleme
B) Yeryüzündeki çizgiler sanki yaşadığı deprem- B) Tartışma - öyküleme
lerin açtığı derin yarıklardı. Elleriyle hayatını C) Tanık gösterme – açıklama
kazanan biriydi: otomobil tamirciliği, hamallık, D) Benzetme - tanımlama
çiftçilik... Elleri nasırlıydı, sıcağı ve soğuğu ayırt E) Betimleme - karşılaştırma
edemiyordu fakat kalbi öyle hassastı ki en ufak
bir sözden bile alınan bir insandı. 9. Aşağıdakilerin hangisinde ilahî bir bakış açısı

C) İçindeki nefreti sözcüklere dökmez, bunu yüzü- vardır?
ne soğuk bir maske olarak yerleştirirdi. Siz hep A) Beş dakika geçmemişti ki aynı uçak ters yönde
bu soğuk maskeyle karşılaşırdınız Bu soğukluk gene aynı yükseklikten uçarak geçti. Sola ya-
sizi önce resmî bir havayla karşılar, sonra lauba- tarak uçuyordu. Dürbünle denize bakan adamı
liliğin içine çekerdi gene gördüm. Yeniden gömleğimi salladım.
B) Sal rüzgârın önünde öylesine ilerliyordu. Artık
D) IV. Murat o gün annesi Mahpeyker Sultan’ın da- kürek çekecek gücüm kalmamıştı. Tanyeri ka-
iresine gitti, elini öptü. Annesinin devlet işlerine rardı. Üşüdüm ve henüz güneş görünmediğin-
burnunu sokmasından hiç hoşlanmadığını say- den yönümü bilmem imkânsızdı.
gıda kusur etmeden anlattı. Valide Sultan sanki C) Zehra alnını cama yasladığında gözleriyle aklı ve
oğluyla değil de bir rakibiyle konuşuyordu. kalbi arasına ışıktan bir perde çekilir. Gördükleri
karşısında yalnızca düşünceleri değil duyguları
E) Çok mutsuzdum, dostum, arkadaşım dediğim
birçok kişi beni kandırmış, arkamdan kuyumu da sönükleşirdi. Böyle anlarda iyice kabuğuna
çekilir hayattan kopardı.
kazmış, insanlarla ilişkimi bozmuştu.
D) Zehra kapıyı açtı, açık kapının önünde durdu.
Poyraz, kız içeriye girip kapıyı kapatıncaya kadar
yerinde kaldı.
E) Balıkları kıyıya taşıyıp çakıl taşlarının üstüne yığ-
dılar. Çocuklar az ötede çıplak ayakları suyun
7. Duvarları sigara dumanından sararmış bu odada
iki saattir meraklı bir bekleyiş içindeydik. Odada- içinde duruyordu.
ki sessizliği, on beş dakikada bir çay servisi yapan
çırak bozuyordu. Yüzleri güneş altında çalışmaktan 10. Ben Moskova’ya hiçi gitmedim ama şehrin her so-
esmerleşmiş, sarkık bıyıklı köylüler bit pazarından kağını karış karış biliyorum. 19. Yüzyılda yaşamadım
alındığı her hâlinden belli olan takım elbiseler giy- ama o yüzyıldaki Rus üniversitelerini, bekâr odala-
miş esnaflar bu daracık odada iki kelimelik bir cüm- rını ezbere biliyorum. Fransız – Rus Harbine katıl-
madım ama Napolyon’un yenildiği anda sanki ya-
leyi şişman zabit kâtibinden duymayı bekliyordu.
nındaydım. Bütün bunları Dostoyevski ve Tolstoy’un
Bu parçada temel alınan anlatım biçimleri, aşa- anlatımına borçluyum. Çünkü onların yapıtlarında
ğıdakilerden hangisinde verilmiştir? dönemin soluğunu hissettim bir film izler gibi.
Parçaya göre Toltoy ve Dostoyevski’nin anlatım
A) Betimleme - öyküleme biçimleri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

B) Öyküleme -Tartışma A) Betimleyici - öyküleyici
B) Tanımlayıcı - öyküleyici
C) Betimleme - Tanık gösterme
C) Tartışmacı - öyküleyici
D) Betimleme - Tartışma
D) Benzetme - açıklayıcı
E) Tartışma-Açıklama E) Betimleyici - tartışmacı

110 1. A 2. D 3. E 4. D 5. D 6. A 7. A 8. A 9. C 10. A