Page 11 - LYS ORGANİK KİMYA DİK
P. 11
9. Bölüm: Alkanlar ve Alkanların Adlandırılması
İskelet (Çizgi - Bağ) Formülü 6. I. 2-metil bütan
Organik moleküllerin yazılmasını kolaylaştırmak için kimya- II. 2, 2-dimetil propan
cılar çizgi bağ (iskelet) formüllerini kullanmışlardır. Çizgi - III. 2, 3-dimetil bütan
bağ (iskelet) formülünün yazılışını aşağıdaki örnek üzerinden
öğrenelim. Yukarıdakilerden hangileri n-pentanın zincir -
Br CH CH 3 Cl dallanma izomerleridir?
3
CH —CH—CH—CH—CH —CH—CH bileşiğinin çizgi A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
3
2
3
- bağ (iskelet) formülü yazılırken; D) I ve III E) I, II ve III
1. Formüldeki karbon atomuna bağlı hidrojen atomları
çıkarılır.
Br C Cl
C C C
C C C C
C
2. Formüldeki karbon atomları çıkarılır ve iskelet formül
bulunmuş olur.
Br Cl
Çizgi - bağ (iskelet) formüllerinde her köşede karbon
atomu olduğu varsayılır. Karbon atomu dört bağ ya-
pabildiği için kalan bağlara da yeterince hidrojen (H)
bağlandığı kabul edilir. NİTELİK Yayıncılık
5. 2-kloro-3,4-dimetil pentan bileşiğinin iskelet 7. İskelet (çizgi - bağ) formülü;
(çizgi - bağ) formülünü yazınız.
şeklinde olan bileşik ile ilgili;
I. IUPAC adı; 2, 2, 3-trimetil bütan’dır
II. n-heptan ile zincir - dallanma izomeridir
III. 1 molekülü 16 atomludur
ifadelerinden hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
Alkanlarda İzomeri
D) I ve III E) II ve III
➢ Doymuş hidrokarbonlarda (alkanlarda) görülen
yapı izomerisi zincir dallanma izomerisidir. Bu izo-
merlerin fiziksel ve kimyasal özelikleri farklıdır.
➢ Alkanların molekülündeki C sayısı arttıkça izomer
sayısı artar.
➢ Alkanların ilk üç üyesinin (metan, etan, propan)
izomeri yoktur. Alkanlarda zincir - dallanma izo-
merisi bütan (C H ) ile başlar. Bütanın 2 tane zin-
4 10
cir - dallanma izomeri vardır.
CH —CH —CH —CH 3 CH —CH—CH 3
3
2
2
3
n-bütan CH 3
2-metil propan
(İzobütan)
58

