Page 9 - LYS ORGANİK KİMYA DİK

9. Bölüm: Alkanlar ve Alkanların Adlandırılması
CH
Bazı Alkil Gruplarının Özel Adlandırılması 3
3. CH —C—CH —CH
1. n-alkil: Dallanmamış bir alkandan bir hidrojen çıka- 3 2 3
rılması ile elde edilen alkildir. CH 3
CH —CH —CH — CH —CH —CH —CH — Yukarıdaki bileşik için;
2
2
3
2
2
3
2
I. 2, 2-dimetil bütan
n-propil n-bütil
II. neo-hekzan
2. İzo-alkil: Alkil grubunun 2. karbon atomuna 1 tane
metil (CH —) grubu bağlı olan alkildir. III. Etil trimetil metan
3
Alkil adı söylenirken adının başına izo -ön eki getirilir, adlandırmalarından hangileri kullanılabilir?
peşinden alkil adı toplam karbon atomu sayısına göre A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III
söylenir.
D) II ve III E) I, II ve III
CH CH
3 3
CH —CH—CH — CH —CH—CH —CH —
1 3 2 3 2 1 3 2 3 2 4 2
izo-bütil izo-pentil
3. Neo-alkil: Alkil grubunun 2. karbon atomuna 2 tane
metil (CH —) grubu bağlı olan alkildir.
3
Alkil adı söylenirken adının başına neo- ön eki getirilir,
peşinden alkil adı toplam karbon atomu sayısına göre
söylenir.

CH CH
3 3
CH —C—CH — CH —C—CH —CH —
1 3 2 3 2 1 3 2 3 2 4 2
CH CH
3 3
neo-pentil neo-hekzil NİTELİK Yayıncılık
4. Sec-alkil: Bir alkil grubunda karbon atomu, iki tane
alkil (R) grubuna bağlı ise (karbon atomuna bağlı 1 CH 3
tane H varsa) bu karbon atomuna sekonder karbon, 4. CH —C—CH —CH
oluşan alkile de seconder (sec) alkil denir. 3 2 3
Cl
Alkil adlandırılırken adının başına sec- ön eki getirilir, Yukarıdaki bileşik için;
peşinden toplam karbon atomu sayısına göre alkil adı
söylenir. I. 2-kloro-2-metil bütan
II. Ter - pentil klorür
CH R
R 3 III. İzo pentil klorür
CH —CH —CH— CH —CH —CH—CH —CH
3 2 3 2 2 3
adlandırmalarından hangileri kullanılabilir?
sec-bütil sec-pentil
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
5. Ter-alkil: Bir alkil grubunda karbon atomu, üç tane
alkil (R) grubuna bağlı ise (karbon atomuna bağlı H D) I ve III E) I, II ve III
atomu yoksa) bu karbon atomuna tersiyer karbon,
oluşan alkile de tersiyer (ter) alkil denir.
Alkil adlandırılırken adının başına ter- ön eki getirilir,
peşinden toplam karbon atomu sayısına göre alkil adı
söylenir.

CH R CH
R 3 3
CH —C— CH —CH —C—
3 3 2
CH R CH
3 3
ter-bütil ter-pentil

56