Page 8 - LYS ORGANİK KİMYA DİK

9. Bölüm: Alkanlar ve Alkanların Adlandırılması
Alkanlarda Özel Adlandırma
Çözümlü Sorular S - 204
n-Alkan

CH —CH —CH —CH —CH n-pentan
C H 3 2 2 2 3
2 5
1. CH —CH—CH—CH 3 ➢ Dallanmamış (düz zincirli) alkanlar adlandırılırken is-
3
CH minin başına normal anlamına gelen n harfi konulur.
3
İzo-Alkan
bileşiğini IUPAC kurallarına göre adlandırınız.
CH —CH—CH —CH 3 izo-pentan
3
2
CH 3
➢ Zincirdeki 2. karbona bir tane metil (CH —) grubu
3
bağlı ise alkan adının başına izo- ön eki konulur.
Neo-Alkan

CH 3
CH —C—CH neo-pentan
3 3
CH
3
➢ Zincirdeki 2. karbona iki tane metil (CH —) grubu
3
bağlı ise alkan adının başına neo- ön eki konulur.

➢ Bu adlandırmalarda alkan adı söylenirken, mole-
NİTELİK Yayıncılık CH 3
küldeki toplam karbon (C) atomu sayısına bakılır.

CH bileşiği toplam 5 tane C
3 Örneğin, CH —C—CH 3
3
CH 3 CH 2 CH 3
2. CH —C—CH —CH—CH —CH bileşiğini
3 2 2 3 içerdiğinden adı neo-pentandır. Bu bileşiğe neo-pro-
CH pan demek yapılan en yaygın hatalardan biridir.
3
IUPAC kurallarına göre adlandırınız. CH
3
➢ CH —CH —C—CH —CH —CH neo-oktan
1 3 2 2 3 4 2 5 2 6 3
CH 3
YANLIŞ
neo, ön ekinin kullanılabilmesi için —CH grupla-
3
rının 2. karbona bağlı olması gerekir. Bu örnekte
3. karbona bağlı olduklarından neo- kullanılmaz.
Bu bileşiğin adı sistematik kurallara göre söylen-
melidir.

neo - oktan bileşiğinin formülü;
CH
3
CH —C—CH —CH —CH —CH
1 3 2 3 2 4 2 5 2 6 3
CH
3
şeklindedir.

55