Page 6 - LYS TARİH TERSYÜZ
P. 6
5. Bölüm: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
TEST 1 Tartışmacı - Kanıtlayıcı Anlatım
K T 1
1. Hemen hemen bütün siyasi partiler programlarda- 3. Yakın zamana kadar kalorileri hızla ve çabucak ya-
ki hedeflerine “AB’ye girmek” maddesini koyarlar. kabilmenin pek kolay olmayacağı düşünülüyordu
Her hükûmet AB’den kesin üyelik için bir tarih alır. Şimdilerde bu görüş değişti. Prof. Şevki Yazgan bu
AB’nin koyduğu kıstaslara uyabilmek için yeni ya- konuda şöyle söylüyor. “Egzersiz biçiminizi ‘interval
sal düzenlemeler yapar, insanlara vaatlerde bulu- egzersiz’le bütünleştirebilirseniz kısa sürede daha
nur. Hele bir AB’ye girelim işsiz, açsız insan kalma- çok kalori yakabilir ve daha da önemlisi bu kalori-
yacak. İstediğiniz ülkeye vizesiz gidebileceksiniz, lerin daha çok yağ kaybına dönüşmesini sağlayabi-
herkes rahat içinde yaşayacak. Gelsin paralar... lirsiniz. Doktorunuzun onayı ve uzman eğitmenler
İşin kötüsü bu kuru vaatlere kendisi de inanır. Oysa yardımıyla kendinize uygun egzersizi seçerek kendi
gerçek hiç de böyle değildir. Bunun böyle olma- interval egzersiz rutininizi yaratabilirsiniz.” Şim-
dığını sadece ben söylemiyorum tarih yazıyor. Bu dilerde kimse kafasına göre spor yapmıyor. Spor
aldatmacaya bir an önce son verip gerçeklerle programlarını hem doktorun hem spor hocasının
yüzleşelim. Bizim gerçek yerimiz İslam dünyasıdır. fikrini alarak yapıyor. Böylece hem sağlıklı hem ince
İslam dünyasındaki ülkelerin hem yer üstü hem de bir vücuda sahip oluyorlar. Bu gerçeği artık herkes
yer altı kaynakları çok zengindir. Bunları paylaşa- kabul etmeli.
rak, değiştirerek, birbirimizi destekleyerek huzuru Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden han-
ve refahı bulabiliriz.
gisi söylenemez?
Bu parçanın anlatım biçimi aşağıdakilerden A) Soru cümleleriyle konuya dikkat çekilmiştir
hangisidir?
B) Ortaya konan düşünceyi destekleyen alıntıya yer
A) Tartışmacı anlatım
verilmiştir.
B) Öğretici anlatım
C) Terimsel anlamlı sözcükler kullanılmıştır.
C) Açıklayıcı anlatım
D) Emredici anlatım D) Tartışmacı anlatım biçimiyle yazılmıştır.
E) Gelecekten söz eden anlatım E) Bir konudaki yanlış bilginin doğrusu ortaya kon-
muştur.
2. Gazeteciler tabii ki toplumun bir kesiminden insan-
la haşır neşir olacak: devlet adamları, siyasetçi- 4. “Gelecekten söz eden anlatım”da yazar henüz ger-
ler, iş adamları, esnaf, işçiler, köylüler... Toplumun çekleşmemiş olayları anlatır, gelecekle ilgili tah-
nabzını tutmak için şart bu. Bence bunun bir sınırı minlerde bulunur. Bu anlatım tarzında yazarın ha-
olmalı; gazeteciler özellikle siyasetçiler ve iş adam- yal gücü ön plana çıkar. Yazar gerçek hayatla hiç
larıyla çok yakın ilişkiler içine girmemeli. Onların alakası olmayan bir olayı anlatabileceği gibi ger-
her davetinde, nikâhında boy göstermemeli, onlar- çekleşme olasılığı olan bir olayı da anlatabilir. Kah-
la “kanka” olmamalı. Daha ileri gidip şöyle diyebi- ramanların geleceğe ilişkin tasarılarını, projelerini
liriz: Gazeteciler arkadaşlarının ya da yakınlarının yansıtır. Yazar bunları yaparken bilimsel verilerden
şirketleri için iş takipçiliğinden vazgeçmeli. Çünkü yararlanabilir, bu verilerin bazıları bilim kurgusal ni-
o zaman devlet adamlarına ya da patronlara karşı teliklere sahip olabilir. Gelecekten söz eden anlatım
gebe kalıyorlar, sahibinin borazanı oluyorlar. Oysa ile düşsel (fantastik) anlatım, yazarın düş dünyasını
gazeteciler halka gerçekleri anlatmak, toplumu ay- aktarması yönünden birbirine benzer. Farklı nokta-
dınlatmak için varlar. sı ise şudur: Gelecekten söz eden anlatım gerçeğe
daha yakındır.
Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden han-
gisi söylenemez? Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden han-
gi söylenemez?
A) Tartışmacı anlatım biçimiyle yazılmıştır.
B) Anlatımı etkili kılmak için deyimlere başvurul- A) Bir kavram hakkında okuru bilgilendirmeye yö-
muştur. nelik öğretici bir metinden alınmıştır.
C) Savunulan düşünceyi somutlaştırmak için ör- B) İki kavramın benzeşen ve benzeşmeyen yönleri
nekler verilmiştir. ortaya konarak karşılaştırma yapılmıştır.
D) Bir konuya dikkat çekmek için toplumun geniş C) Bir eleştiri metninden alınmıştır
bir kesimi tarafındın kullanılan argo söze yer ve-
rilmiştir. D) Sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır
E) Nesnel anlatımın özellikleri ağır basmaktadır. E) Dil göndergesel işleviyle kullanılmıştır
105
