Page 9 - İlk sayfa LYS CUMHUR¦-YET D+ûNEM¦- soru kitab¦- (3. BASKI)-2

1. Bölüm: Fizik Bilimine Giriş

5. Bir cisim doğrusal bir yolda sabit 5 m/s hız ile
Lamba Lamba hareket etmektedir. Bir öğrenci, bu cismin hare-
ketini kameraya kaydederek 1 saniye aralıklarla,
A A
başlangıç noktasına olan konumlarını metre cinsin-
den ölçüyor.
Yapılan bu deneyle ilgili,
Şekil 1 Şekil 2
I. Kontrol edilen değişken zamandır.
Örneğin şekil 1 deki devreye bir pil daha eklendiğinde,
ampermetreden geçen akım şiddetinin ve lambanın par- II. Kontrol edilen değişken hızdır.
laklığının arttığını gözlemlemek bir delildir. III. Bağımlı değişken konumdur.
Akım şiddetinin, gerilim ile doğru orantılı olduğunu söyle- yargılarından hangileri doğrudur?
mek veya Ohm yasasına V = i R· h ulaşmak bir çıkarımdır.
^
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
Hipotez D) I ve III E) II ve III
Bilimsel bir problem için önerilen geçici çözüm yoluna
hipotez denir.
İyi bir hipotezin özellikleri:

Ø Eldeki tüm verileri içerir.
Ø İncelenen probleme cevap verebilir.
Ø Deney ve gözlemlere açık olur.
Ø Kontrollü deneylerle doğruluğu ya da yanlışlığı test
edilebilir.
Fizikte Modelleme Ve Matematiğin Yeri Bir yüzme havuzundaki suyla ilgili üç öğrencinin
Doğrudan gözlenemeyen olgu ve olayların daha iyi an- fikirleri aşağıdaki gibidir.
laşılabilmesi için modellemeye ihtiyaç duyulmuştur. Işık : Çocuklar bone takmamış ve su yüzeyinde
Örneğin bir mıknatısın çevresinde oluşan manyetik alan, NİTELİK Yayıncılık 6. birkaç saç teli var. Havuz suyu kirli olabilir.
manyetik alan çizgileri ile modellenmiştir. Güneş : Klor kokusu alamıyorum. Havuz suyu kirli
Örneğin atomun yapısı, çeşitli modellemeler üzerinden olabilir.
açıklanmaya çalışılmıştır.
Nazlı : Havuzdan bir bardak su alıp tahlil ettim.
Deney ve gözlemle bilimsel bilgiye ulaşmak bazen müm- Bu sonuca göre, havuz suyu kirlidir.
kün olmayabilir. Bazı bilimsel bilgiler, tamamen kuramsal
olarak ortaya atılır. Örneğin Einstein, Görelilik kuramını Hangi öğrencinin ifadeleri bilimsel açıdan delil
oluştururken matematiksel modellemelerden yararlan- ve çıkarıma örnektir?
mıştır. Matematikten yararlanılarak oluşturulan bağıntılar A) Yalnız Işık B) Yalnız Güneş
da matematiksel modeldir.
C) Yalnız Nazlı D) Işık ve Güneş
4. I. Parfümünün kokusu harikaymış.
E) Güneş ve Nazlı
II. Sesin şiddet düzeyi çok yüksek.
III. Duvardaki termometreye bakan öğretmen,
sınıftaki sıcaklığın 25 °C olduğunu söyledi.
Yukarıda verilenlerden hangileri nicel gözlem-
dir?

A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II
D) I ve III E) II ve III

12