Page 44 - İlk sayfa LYS CUMHUR¦-YET D+ûNEM¦- soru kitab¦- (3. BASKI)-2

5. Bölüm: Edebiyat Akımları ve Türk Edebiyatına Etkisi
5. Gerçek insana ulaşmak, öncelikle onun şuuraltı- 7. Bu akıma bağlı romanın niteliklerini topluca sırala-
na inilmesi ve şuuraltının boşaltılması ile mümkün mak gerekirse şunlar söylenebilir: "Kendi kendini
olabilir. Bunun tek yolu ise rüyadır. İnsan rüyada yansıtma, merkezleri yıkma, ironi ve parodi kullan-
tam bir hürriyet içindedir. Rüya hâlini sun'î olarak ma, metnin içine eleştirel, politik, sosyal vs. yorum-
elde etmenin biricik yolu ise hipnotizmadır. Onlar lar yerleştirme, kendi sürecini romanın asıl süreci
her türlü sanat kurallarına, ahlâkî değer ve töreye, olarak gösterme, roman kahramanlarının birer ha-
hatta deneye karşı çıkarlar. Zira aklın ürünü olan yal ürünü ve dilin bir parçası olduğunu açıklama,
bu değerler, şuuraltının su yüzüne çımasına engel alternatif dünyalar yaratma, mitolojik, efsanevî ve
teşkil ederler. Hâlbuki onların temel amacı; bilinçal- tarihsel unsurları gerçek gibi görünen gerçek öte-
tının gizli dünyasını serbest çağrışım yoluyla ifade si bir ortamda sunma ve efsanevîleştirme ögesini
etmektir. Böylece akılla sınırlanan gerçeği aşmak vurgulama, intertextuality (metinlerarası) kullanma,
amacında olan sanatçılar, sanatı aklın ürünü ol- boş ve kara sayfalar koyma, hiç sayfa düzeni koy-
maktan çıkararak tesadüf ve otomatizmanın ürünü mama, anlatılan öyküyü bitirmeme veya romana
hâline getirmiş olur. Aklı, hayat ve sanattan kovar. birden fazla "son" yazma, yazarın ortadan kaybol-
Zira akımın amacı, düşüncenin gerçek işleyişini ak- ması, yazarın ısrarla romanın gidişatına ve kahra-
tarmak ve düşüncenin sonucunu saf bir biçimde manların işine müdahale etmesi, süreksizlik ve ro-
vermektir. manın düzenini parçalama, romanın bir hayal ürünü
olduğunu vurgulama ve okura sorular yöneltme.
Bu parçada özellikleri verilen edebî akım aşağı-
dakilerden hangisi olabilir? Bu parçada sözü edilen akım aşağıdakilerden
hangisi olabilir?
A) Sürrealizm B) Sembolizm C) Parnasizm
D) Dadaizm E) Naturalizm A) Dadaizm B) Postmodernizm
C) Romantizm D) Natüralizm
E) Realizm

NİTELİK Yayıncılık

6. Bu akımdaki bir yazarı ilgilendiren tek tek insanın 8. Kısacası bu akım ferdî olanın değil, genel olanın;
varoluş serüveni ve bu serüvenin ruhî temelleridir. mahallî ve millî olanın değil, evrensel olanın; anor-
Bu sebeple onlar bir eserde "karakter" ve "tip"ten mal olanın değil, normal olanın; modanın değil,
bahsedilemez. Zira insan, hayatın akışı içinde do- geleneksel olanın; belli bir zaman diliminin değil,
ğumundan ölümüne kadar çeşitli durumlarla karşı bütün zamanların peşindedir ve bunları tercih eder.
karşıya olan bir varlıktır. Her durum karşısında bir Zira orijinalite, başkalarından farklı olan yanlarımız-
seçim yapmak durumunda olan bu insan, seçimin- da değildir. Bu noktada da sanatkâr objektif veya
den sorumludur. Söz konusu seçme mecburiyeti, nesnel ve orijinal olmak mecburiyetindedir. Ancak
onu bir yığın bunalımlara sürükler. İşte akımdaki bir burada şu soru sorulabilir: "Acaba hep belli sınır-
eserin konusu budur. Yani bir insanın doğumundan lar içindeki insan özü üzerinde durmak, sanatkârın
ölümüne kadarki zaman dilimi içinde yaşadığı var tekrara, taklide düşmesine veya eserin büsbütün
olma problemi. soyutlaşmasına zemin hazırlamaz mı?" Onlar için
önemli olan konunun yeniliği değil, onun için ve üs-
Bu parçada özellikleri verilen edebi akım aşağı- lûp mükemmelliği içinde işlenebilmesidir. Üstelik
dakilerden hangisidir? bu tavır onları evrenselliğe götürür.

A) Sürrealizm B) Empresyonizm Bu parçada tanıtılan edebi akım aşağıdakiler-
C) Dadaizm D) Ekspresyonizm den hangisidir?
E) Egzistansiyalizm A) Klasisizm B) Romantizm
C) Realizm D) Natüralizm
E) Egzistansiyalizm

26 1. C 2. A 3. A 4. B 5. A 6. E 7. B 8. A