Page 39 - İlk sayfa LYS CUMHUR¦-YET D+ûNEM¦- soru kitab¦- (3. BASKI)-2

TEST 1 5. Bölüm: Edebiyat Akımları ve Türk Edebiyatına Etkisi
T T 1

1. I. Klasisizmin temel prensibi, eski Yunan ve Latin 3. Bu noktada gündeme gelen kaçış teması, bu ede-
sanatkâr ve eserlerini hemen her bakımından biyatın bir başka niteliği olarak karşımıza çıkar. İçin-
örnek alması; estetiğini bu kaynaktan temin et- de yaşadığı toplumla doğru dürüst bir diyalog kura-
mesidir. Bundaki amaç, klasik değerlerin yaşa- mayan sanatkâr, çoğu zaman hayalî beldelere, ıssız
tılmasıdır. yerlere, tarihe ve tabiata kaçar. Kısacası sanatkâr,
II. Klasisizm, gayr-i şahsî bir sanat anlayışına sa- “boşlukta çırpınan, ne istediğini bilmeyen, bazen
hiptir. Bir başka ifadeyle, akımın prensiplerin- kendinden çıkmaya, kaçmaya çalışan; bazen ken-
den bir diğeri, ferdîlik ve lirizmin esere sokul- dinde bütün evreni eritmeye çabalayan bir ruhun
mamasıdır. sefaleti” olarak açıklanabilecek asrın hastalığına
yakalanmıştır. O kadar ki, zaman zaman ölüm veya
III. Klasisizmde her türün belli kural ve sınırları var- intihar, biricik kurtuluş yolu olarak görülür. Nitekim
dır; birinden ötekine geçilemez veya türler birbi- pek çok sanatçı (Cheteaubriand, George Sand,
rine karıştırılamaz.
Gerard de Nerval) hayatlarında bu yolu denemek-
IV. Klasisizm, sanata ahlâkî ve eğitici bir gaye yük- ten çekinmemişlerdir.
ler. İdeal insanın yüce değerlerine ulaşmasını
hedefler. Bununla birlikte estetik haz etme fonk- Böyle bir ruh hâli, sanatkârın hayatı ve olayları sü-
siyonunu da temel işlevi olarak kabul eder. rekli bir zıtlık içinde algılamasına sebep olur (be-
den-ruh, ideal-gerçek, hürriyet-esaret, hayat-ölüm,
V. Klasikler için önemli olan daha önce değinilme- imkân-imkânsızlık, vb.). Nitekim bu akımın belirgin
miş konular bulmaktır. İçerikte özgünlük önem- özelliklerinden biri “kutupluluk”tur.
lidir.
Bu parçada sözü edilen edebî akım aşağıdaki-
Numaralandırılmış bölümlerin hangilerinde bil- lerden hangisidir?
gi yanlışı vardır?
A) Klasisizm B) Romantizm C) Realizm
A) I ve II B) II ve III C) III ve IV
D) Naturalizm E) Sürrealizm
NİTELİK Yayıncılık
D) Yalnız V E) I ve IV

2. Büyük ölçüde ihtilâl ortamının sanat/edebiyat ala-
nındaki yansıması olan bu akımını ilk niteliği ve ilke-
si hürriyettir. Nitekim Victor Hugo, bu akımı “Ede-
biyatta olan Fransız İhtilâli’dir.” veya “Edebiyatta
liberalizmden başka bir şey değildir.” şeklinde de-
ğerlendirir. Yani mevcuda isyan ve hürriyet. Klasi-
sizme tepki olan akımın sanatkârın kalemi, muhay-
yilesi, yaratıcı gücü ve duygularına getirilebilecek
hiçbir kısıtlama, sınırlama ve kuralı kabul etmez;
ona kesin bir hürriyet verir. Bu, aynı zamanda sa-
nata getirilmiş veya ileride getirilebilecek olan her
türlü kısıtlama, sınırlama ve kurala karşı da bir isyan
demektir. Hugo, bunu açıkça ilân eder: 4. Tristan Tzara’nın, şiir yazış tarzlarını izah eden aşa-
ğıdaki cümlesi, “ilkesizlik ilkesi”ni ortaya koymaya
“Şiirde iyi veya kötü konular değil sadece iyi ve kötü yetecektir sanırız: “Kağıt parçaları üzerine sözcük-
şairler vardır. Kaldı ki her şey konudur; her şey sa- ler yazın, bunları bir şapkanın içine atıp karıştırın,
natla ilgilidir; şiire girmek her şeyin hakkıdır. Sanatın sonra tekrar çekip bir kağıdın üzerine sıralayın.”
dizginlerle, kelepçelerle, ağız tıkaçları ile işi yok! O Görüldüğü gibi bu akım öncelikle mevcut edebiyat
size: “Yürü!” diyor ve sizi yasaklanmış meyvesi bu- geleneğini yıkar ve bütün gücünü de bu amaca har-
lunmayan o büyük şiir bahçesine salıveriyor. Zaman car. Onlara göre edebiyat, geleneğin dışındaki her
da, mekân da şairlerin. şeydir.
Bu parçada tanıtılan akım aşağıdakilerden Bu parçada sözü edilen edebi akım hangisidir?
hangisidir?
A) Parnasizm B) Dadaizm
A) Romantizm B) Egzistansiyalizm C) Sürrealizm D) Sembolizm
C) Parnasizm D) Naturalizm E) Empresyonizm
E) Sürrealizm

21