Page 40 - İlk sayfa LYS CUMHUR¦-YET D+ûNEM¦- soru kitab¦- (3. BASKI)-2

5. Bölüm: Edebiyat Akımları ve Türk Edebiyatına Etkisi
5. Onlar geleneksel tema ve şekilleri bir yana bıraka- 7. Gerçeklik endişesi, onları tabiî olarak gözleme gö-
rak, modern çağın, tekniğin, makine gücünün sağ- türür. Zira sanatkârın masasında oturarak, hayaller
ladığı ve gelecekte sağlayacağı bolluğu, refahı, hu- kurarak toplum, insan, tabiat gerçeğinin yakalama-
zuru savunurlar. Onlar, gerek resim gerekse şiirde, sı mümkün değildir. Unutmamak gerekir ki, onların
hayatı dinamizm içinde vermek ve daima değişeni temel ilkesi; “Hayale kapılmamak, hakikatten ayrıl-
yakalamak isterler. Ayrıca geçmiş-hâl-gelecek ve mamak”tır. Bu sebeple onlar dış dünyaya, toplu-
bunlara ait duygular aynı anda verilmeye çalışılır fa- ma, insana açıktırlar. Eserlerini inandıkları gerçek
kat alışılmış cümle, sanat tarzları ve mecazları yıka- anlayışına uygun bir biçimde kaleme alabilmek
rak. Şiirin şeklinde yenilikler getiren sanatçılar, ve- için lüzumlu olan malzeme, bilgi, belge toplaya-
zin ve kafiyeyi kaldırmış, şiir sentaksını ve söyleyişi bilmek düşüncesiyle gözlemde bulunur, araştırıp
basitleştirmişlerdir. Modern hayata dönük, belli bir soruşturur, bilgi ve belge toplarlar. Zira başka türlü
mısra tekniği olmayan, tabiî, şekil verilmemiş duy- gerçeğe ulaşmak mümkün değildir. Nitekim Tols-
guların beslediği bu şiir, bir anlamda materyalisttir. toy, Harp ve Sulh romanını yazabilmek için elinde
Aslında bu şiirde duygunun yerini makine, çark ve haritalarla, tam iki gün at sırtında savaş alanında
fabrika gürültüleri almıştır. dolaşır. Alphonse Daudet’in günü gününe tutulmuş
bir yığın defterleri vardır. Edmond de Goncourt, bir
Bu parçada sözü edilen edebi akım aşağıdaki-
lerden hangisidir? eserini yazmadan önce kadın okuyucularından, sa-
mimî itiraflarını ihtiva eden mektuplar yazmalarını,
A) Fütürizm B) Sembolizm hatıra defterini göndermelerini ister.
C) Parnasizm D) Egzistansiyazilm Bu parçada sözü edilen edebî akım aşağıdaki-
E) Ekspresyonizm lerden hangisidir?

A) Realizm B) Romantizm
C) Sembolizm D) Empresyonizm
E) Klasisizm

NİTELİK Yayıncılık

6. Bilindiği gibi ----, gerçeği yakalamak için gözleme 8. Şiir; mimari, heykel ve resim gibi plastik sanatla-
büyük değer verirlerdi. ---- gözlemci gerçekçilikle rın yaptığını yapmalıdır. Böylece şiir, önemli ölçüde
yetinmeyip deneysel gerçekçiliğe uzanırlar. Göz- dış dünyanın, tabiatın ve varlıkların sahip oldukları
lem; olayların, -tâbi oldukları sebep ve kanunlarını güzellikleri nesnel bir biçimde ifade etme arzusu
ekseninde şekillenmiş tasvirî bir şiir olarak karşı-
bulmak için- tabiatta geçtiği/yaşandığı gibi ince- mıza çıkar. Varlığa dıştan bakan sanatçıların göz-
lenmesidir. gözlemde olaylara dışarıdan müdahale lem düşkünlüğünün sonucu olan şiirlerdeki tas-
söz konusu değildir. Bu sebeple gözlemci pasiftir. virler, ayrıntılı, canlı, parlak ve renklidir. İnsanın iç
Hâlbuki deneyci aktiftir. O, gözlemci gibi olayları
sadece dışarıdan seyretmez; olayların oluşumuna dünyasına, toplumun problemlerine duyarsız kalan
bizzat müdahale eder. Zira deney; olayların, deney- sanatçılar tasvirde, zaman zaman bilinmeyen ya-
ci (insan) tarafından hazırlanmış lâboratuvar şartları bancı ülkelerin (çoğu zaman Antik Yunan) tabiat ve
altında yeniden oluşturulması/gerçekleştirilmesi ve hayatlarına uzanmaktan zevk alırlar ve okuyucuya
egzotik temalar sunarlar.
bu çerçevede incelemesidir. İşte onlar pozitif bilim-
lerde gerçeğe ulaşmada başvurulan deney meto- Bu parçada sözü edilen edebî akım aşağıdaki-
dunu, sosyal bilimlere ve sanat/edebiyata taşıyıp lerden hangisidir?
uygulamaya çalışırlar.
A) Sembolizm B) Romantizm
Bu parçada boş bırakılan yerlere hangileri geti- C) Sürrealizm D) Empresyonizm
rilebilir? E) Parnasizm
A) romantikler – Realistler
B) sembolistler – Parnasyenler
C) realistler – Naturalistler
D) klasikler – Romantikler
E) klasikler – Realistler

22 1. D 2. A 3. B 4. B 5. A 6. C 7. A 8. E