Page 9 - LYS FİZİK DİK
P. 9

1. Bölüm: Vektörler
        Bir Noktaya Etkiyen Kuvvetlerin Bileşkesi       9.                      +y

        Bileşke kuvvet, cisme etki eden tüm kuvvetlerin yerine,                    7 N
        aynı etkiyi tek başına yapan kuvvettir.                                30°
                                                                     15 N     O
        Kuvvet vektörel bir büyüklük olduğundan, toplam (bileş-                           +x
        ke) vektörün bulunmasında uygulanan yöntemler, bileşke                  30°
        kuvvetin bulunmasında da aynen geçerlidir.                                 7 N
                                                                            6 N
        İki  kuvvetin  bileşkesinin,  kuvvetler  arasındaki  α  açısına
        bağlı olarak nasıl değiştiğini inceleyelim.         O noktasındaki cisme etki eden aynı düzlemde-
                                       R 1                  ki dört kuvvetin bileşkesi kaç N dur?
                         F
                          2
                                                            A) 5    B) 6     C) 8    D) 10    E) 12
                         α
                                    F 1
                           R 2                 R
             F                                  3
              2                  F
                                  2


                    F                             F 1
                     1
        α açısı küçüldükçe bileşke kuvvet büyür.
        α = 0 için R = F  + F  olup en büyük değerini alır.
                    1   2
                      F 1
                  F 2                                   10.                     y
        α açısı büyüdükçe bileşke kuvvet küçülür.                                F  = 12 N
                                                                                 2
        α = 180° için R = F  – F  olup en küçük değerini alır.  NİTELİK  Yayıncılık
                       1  2
        F                         F                                         53°     F  = 5 N  x
         2                         1                                                3
                                                                    F  = 15 N
                                                                     1
        Birbirine Eşit İki Kuvvetin Bileşkesi
        Birbirine eşit olan iki kuvvetin bileşkesi, daima açıorta-
        yında yer alır.                                     Şekilde verilen aynı düzlemdeki üç kuvvetin bi-
                                                            leşkesi hangi yönde ve kaç N olur?
        α < 120° ise 2F > R > F olur.
                                                            (sin53° = 0,8 ve cos53° = 0,6)
        α > 120° ise 0 < R < F olur.
                                            R =   2 F       A)             B)    5       C)     5
                       R = F                                     5
           F                       F

                                                                   D)             E)
                 120°                                                   4             4
                           F                  F
                                   R =   3 F
                         F



                       60°
                                F

         Bileşke  kuvvet  sıfır  ise  cisim  dengededir.  Bileşke
         kuvvet sıfır değil ise cismin dengede olabilmesi için;
         bileşke kuvvete eşit fakat zıt yönde bir kuvvet uygu-
         lanmalıdır.



           12
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14