Page 14 - İlk sayfa LYS CUMHUR¦-YET D+ûNEM¦- soru kitab¦- (3. BASKI)-2
P. 14

2. Bölüm: Şiirde Ahenk Ögeleri

                     TEST 1                    Uyak, Redif, Uyak Türleri
                      K T  2


          1.  Sen akşamlar kadar büyülü, sıcak            4.  Kimi dizelerde aynı anda birden fazla uyak buluna-
             Rüyaların kadar sade, güzeldin                   bilir; bu uyaklar ya “iç uyak” ya da “baş uyak” biçi-
                                                              minde karşımıza çıkar.
             Baş başa uzandık günlerce ıslak
             Çimenlerinde yaz bahçelerinin                    Aşağıdaki dizelerin hangisinde iç uyak örnek-
                                                              lenmiştir?
             Bu dizelerle ilgili olarak verilen numaralanmış
             bilgilerden hangisi yanlıştır?                   A)  Bir sevdayla feryat eder bu gönül
              A)  Dizeler 11 heceden oluşmaktadır.               Dudak kurur yüz dertlenir dil söyler
              B)  Çapraz uyak örgüsüyle yazılmıştır.             Arı çiçek çiçek gezer dolanır
              C)  Tam uyak kullanılmıştır.                       Budak kurur öz dertlenir bol söyler
              D)  Lirik şiirdir.                              B)  Söyle sevda içinde türkümüzü
              E)  Sözcükler gerçek anlamıyla kullanılmıştır.     Aç bembeyaz bir yelken
                                                                 Neden herkes güzel olmaz
                                                                 Yaşamak bu kadar güzelken
                                                              C)  Dil şâd olacak diye kaç yıl avuttu felek
                                                                 Saçıma karlar yağmış, boşuna yaz beklemek
                                                                 Ne bülbül dile geldi, ne de açtı bir çiçek

          2.  Aşağıdaki dizelerden hangisinde redif yoktur?      Saçıma karlar yağmış, boşuna yaz beklemek
                                                              D)  Gül dalında gonca güller
              A)  Bu ıslıkla uzayan, dönen kıvrılan yollar
                                                                 Bülbül sevdâsında çiler
                 Uykuya varmış gibi görünen yılan yollar
              B)  Yanımızdan geçiyor ağır ağır kervanlar         Söyle dermanın olayım
                 Bir derebeyi gibi kurulmuş eski hanlar  NİTELİK  Yayıncılık     Dertli olan devâ diler
              C)  Sıkı bir poyraz beni titretirken içimden    E)  Sevgi deli gönülden gönüle bir akıştır
                 Geçidi atlayınca şaşırdım sevincimden           İzi hiç silinmeyen ilk yakıcı bakıştır
              D)  Bir daha o fırsat geçer mi ele                 Gün olur yeşil bahar, gün olur kara kıştır
                                                                 İzi hiç silinmeyen ilk yakıcı bakıştır
                 Gülüşü o kadar hoştu ki hele
              E)  Az değildir, varmadan senin gibi yurduna
                 Post verenler yabanın hayduduna kurduna


                                                          5.  Dize sonlarında bulunan sesteş sözcüklerle yapılan
                                                              uyak türüne “cinaslı uyak” denir.

                                                              Aşağıdaki dizelerin hangisinde cinaslı uyak ör-
          3.  Ekinli yaylalar nasıl basayım                   neği vardır?
             Üzerine birkaç kurban keseyim                    A)  Yeşil ördek gibi daldım göllere
             Bu iş Hak’tan geldi kime küseyim                    Sen düşürdün beni dilden dillere
             Sal Allah’ım sal sılama varayım                  B)  Gözlerimden kalbine çağlayan akar gülüm
             Bu  dizeler  için  aşağıdakilerden  hangisi  söyle-     Kurduğun tüm bentleri bir anda yıkar gülüm
             nemez?                                           C)  Benim için her bir sözün kıymetlidir inciden
              A)  Yarım uyak kullanılmıştır.                     Gözyaşların akıtma gel, odur gönlüm inciden
              B)  Redif vardır.                               D)  Kimsesiz hiç kimse yok, var herkesin bir kimsesi
              C)  Duygu olarak “üzüntü” hâkimdir.                Kimsesiz kaldım meded, ey kimsesizler kimsesi
              D)  a-a-a-b düzeniyle yazılmıştır.              E)  Gündüzler size kalsın, verin karanlıkları
              E)  Uyak ve redif yoktur.                          Örtün üstüme örtün, serin karanlıkları
                                                                                                   17
   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19