Page 5 - LYS ORGANİK KİMYA DİK

6. Bölüm: Alkoller ve Eterler

7. Alkoller IUPAC sistemine göre adlandırılırken aşağı- 9. IUPAC sistemine göre, alkolün yapısında ikili veya
daki kurallar uygulanır. üçlü bağlar varsa ana zincirdeki karbon atomla-
— Hidroksil (—OH) grubunu içine alan en uzun kar- rı hidroksil (—OH) grubunun yakın olduğu uç esas
bon zinciri seçilir. alınarak numaralandırılır. Adlandırmada çoklu bağın
yeri ve hidroksil grubunun yeri belirtilir. (2-alken-1-
— Hidroksil grubunun yakın olduğu uçtan başla- ol, 3-alkin-2-ol gibi ...)
narak karbonlar numaralandırılır. Hidroksil gru-
bu her iki uca da eşit uzaklıkta ise dallanmanın Buna göre;
yakın olduğu uçtan numaralandırma yapılır. Dal- CH —CH = CH—CH—CH bileşiği ile ilgili;
lanmalar her iki uca eşit uzaklıkta ve eşit sayıda 3 OH 3
ise dalların alfabetik önceliğine göre numaralan-
dırma yapılır. I. IUPAC sistemine göre adı; 3-penten-2-ol’dür

— Ana zincire bağlı farklı atom ya da grupların yeri II. Doymamış monoalkoldür
ve sayısı belirtilerek adları okunur.
III. Genel formülü C H O’dur
n 2n
— Son olarak —OH grubunun bağlı olduğu karbon
(C) atomunun numarası yazılıp çizgi (-) çekilir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
Peşinden ana zincirdeki karbon atomu sayısına A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III
göre alkan adı söylenip sonuna -ol eki getirilir.
D) II ve III E) I, II ve III
— Molekülde birden fazla —OH grubu varsa bağlı
oldukları karbon numaraları aralarında virgül ko-
nularak yazılır ve çizgi (-) çekilir. Peşinden zin-
cirdeki karbon sayısına göre alkan adı sonuna
—OH 2 tane ise diol, 3 tane ise triol ... ekleri ge-
tirilir. 10. Sikloalkoller adlandırılırken siklo yapının adı (sik-
loalkan, sikloalken gibi) belirtildikten sonra -ol eki
Buna göre; getirilir. Halkaya bağlı gruplar varsa halka içindeki
CH CH numaralama —OH grubunun bulunduğu karbona
3 3
1 numara verilerek başlanır. İkili bağın ya da dalla-
CH —CH—C—C—CH 3 NİTELİK Yayıncılık rın küçük numara alacağı yönde numaralandırmaya
3
OH CH CH 3 devam edilir.
3
bileşiğinin IUPAC sistemine göre adı aşağıdaki- Buna göre aşağıdaki adlandırmalardan hangisi
lerden hangisidir? yanlıştır?
A) 3, 3, 4, 4-tetrametil-2-pentanol Alkol Adı
B) 3, 3, 4, 4-tetrametil-1-bütanol
OH
C) 2, 2, 3, 3-tetrametil-4-pentanol A) 2-metil siklobütanol
D) 2, 2, 3, 3-tetrametil-4-bütanol CH 3
E) 1, 2, 2, 3, 3-pentametil-2-pentanol
OH
B) 3-metil-siklobütenol
CH CH
3 3
8. CH —CH—CH —C—CH —CH bileşiği ile ilgili;
2 2 2 3
OH CH 3 OH C) OH 1,3-siklopentandiol

I. IUPAC sistemine göre adı; 2, 4-dimetil-1, 4-hek-
zandiol’dür OH

II. Primer ve sekonder alkol özelliği gösterir
D) OH 2,4-siklohekzadien
2
III. sp hibritleşmesi yapmış karbon atomu içermez -1-ol
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III E) 2-metil-2-siklopropen
-1-ol
D) II ve III E) I, II ve III CH 3 OH

74 1. E 2. E 3. C 4. B 5. C 6. C 7. A 8. C 9. E 10. B